Тілге құрмет-елге құрмет. ХХІ ғасыр көшбасшысы.

Актобе облысы Шалкар ауданы Монке би ауылы М.Тәжин атындағы орта мектебі Адетова.Б. Д.

Сабақтың мақсаты: оқушылардың өз ұлтына, еліне деген сүйіспеншіліктерін арттыру. Жас ұрпаққа ана тіліміздің қадір-қасиетін дарыту, туған тіліміздің тұғырының мықты болуына негіз қалаған аға ұрпақ өкілдерінің еңбектерін оқып үйрену, қазақ тілінің мәртебесін көтеру, жүйелі айта алуға, топ алдында еркін сөйлеуге баулу.
Сабақтың түрі: интеллектуалдық ойын сабағы.
Сабақтың әдісі: Сұрақ-жауап.
Көрнекіліктер: ақын-жазушылардың тіл туралы айтқан қанатты сөздері, өлең шумақтары, интерактивті тақта .

Сабақтың барысы: Ұйымдастыру.
Кіріспе сөз.
Құрметті ұстаздар, оқушылар!

Әр адамның азаматтық қасиеті мен мәдениеті өз халқын, өз атамекенін қалай сүюімен, өз ана тілін қалай білуімен өлшенбек. Ананың ақ сүтіне, уызына жарыған адам қашан да отаншыл, ұлтжанды болмақ. Әркімнің өз тіліне деген құрметі өз анасына, өз ұлтына, өз Отанына деген құрмет деп білу керек.

Сүйемін туған тілім – анам тілін,
Бесікте жатқанымда-ақ берген білім,
Шыр етіп жерге түскен минутымнан
Құлағыма сіңірген таныс үнім.                   (С. Торайғыров)

Туған тілде сыры терең жаным бар,
Туған тілде әнім менен сәнім бар.
Туған тілім тіл болудан қалса егер,
Жүрегімді суырып-ақ алыңдар.                 (Д. Әбілов)

Туған тілім – тірлігімнің айғағы,
Тіл барда айтылар сөз ойдағы.
Өссе тілім, менде бірге өсемін,
Өшсе тілім, менде бірге өшемін. (Ә. Тәжібаев)

Сақтар болсаң халқыңды – тілді сақта,
Баға жетпес мұра жоқ тілден басқа!
Тілден өзге жиһаздың бәрін түгел,
Базарлайсың қалтаңда ақша болса. (Ә. Сәрсенбаев)

Осылай қазақ ақындары жырлаған екен.

Республикамыздың мемлекеттік тілі қазақ тілі құрметіне арналған «ХХІ ғасыр көшбасшысы» атты сайысымызды бастаймыз. Сайысқа алты оқушы қатысады.

Қазылыр орнықтырар әділдікті,
Кімдердің жауаптары кәміл мықты.
Білім мен тапқырлықтың сайысында
Жеңіске жетер дейміз нағыз мықты.

Қазылар алқасы: Қалуова К, Құдайберген М.  Насырова П
(қазақ тілі,орыс тілі,ағылшын тілі пәнінің мұғаләмдері)

Сайысқа қатысушылар: 6 оқушы қатысады
Әрқашанда білім көптік етпеген,
Талапсыз жан мұратына жетпеген.
Сәлем бердік ұландарға талапкер,
Дос көңілден адал, аппақ ниетпен.

Түсеміз біз білімнің жарысына,
Жеңсеңдер қол соғамыз табысыңа.
Талапкердің талабы таудай болар,
Аямас тиіп кетсең, намысыңа.

І тур. «Бәйге»

Жауап нақты, тез болу керек. Әр жауапқа 10 ұпай беріледі.
1. Тіл дыбыстарын зерттейтін ғылым?                                                      Фонетика
2. Қазақ тілінде неше сөз табы бар?                                                             9
3. Қазақ тіліндегі буын саны.                                                                          3
4. Екі кісінің сөйлесуі                                                                                         Диалог
5. Үш би                                                                                                                    Төле, Қазыбек, Әйтеке
6. Үш арыс                                                                                                               Сәкен, Ілияс, Бейімбет
7. «Қызыл кітап» поэмасының авторы                                                    Қ. Мырзалиев
8. «Қазақ хрестоматиясын» кім жазды?                                                Ы. Алтынсарин
9. Абайдың немере ақын інісі                                                                        Ш. Құдайбердіұлы
10. «Қамбар батыр» жырындағы Қамбардың сүйген жары         Назым
11. «Менің атым Қожа» хикаятын кім жазды?                                   Б. Соқпақбаев
12. Абайдың неше қара сөзі бар?                                                                45
13. Лексика нені зерттейді?                                                                         Тіл байлығы
14.Сөйлемнің тұрлаусыз мүшелері:                                                        толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш
15. Абайды жңгелері кім деп атады?                                                      Телқара
16.М. Өтемісұлы қай жылы дүниеге келді?                                         1804ж.
17. «Қыпшақ Сейітқұл» әңгімесін кім жазды?                                     Ы. Алтынсарин
18. Желтоқсан құрбандары                                                                           Қайрат, Ләззат, Ербол
19. «Бес нәрсеге асық бол,
Бес нәрседен қашық бол,
Адам болам десеңіз…» өлеңінің авторы                                                  Абай
20. Ағайынды Бақтығұл мен Тектіғұл есімдерін қай шығармадан кездестірдің? Шығарманың авторы кім?                              араш-қараш оқиғасы» М.Әуезов.

ІІ тур. «Тіл өнері»

Атпаз көрген ат таныр
Ұстаз көрген … таныр.                                  (хат, письмо, letter)

Жалқаудың жаны тәтті,
Еңбектің … тәтті.                                      (нан, хлеб, bread)
3. Сасқан … артымен жүзеді.              (үйрек, утка, duck)
4. Сұйық, қатты, бу болып құбылатын
Ішіп, кешіп жүретін қандай затың?             (су, вода, water)
5. … алланың сыйлығы.                                  (ақыл, ум, clever)
6. Өнерлі өрде озар,
Өнерсіз … соғар.                                       (жер, земля, land)

ІІІ тур. Жалғастыру
Өлеңнің бірінші жолдары оқылады. Сол өлеңді жалғастырып, авторын айту. Жауап 10-ұпай.

1. Ау, қызғыш құс, қызғыш құс                                 (Махамбет)
2. Таулардан өзен ағар сарқыраған                             (Ыбырай)
3. Өнер-білім бар жұрттар                                     (Ыбырай)
4. Әсемпаз болма әрнеге                                       (Абай)
5. Ақ киімді, денелі, ақ сақалды                              (Абай)
6. Сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан                     (Абай)
7. Жасыл шөп, бәйшешек жоқ бұрынғыдай             (Абай)
8. Ғылым таппай мақтанба                                      (Абай)
9.Жасымда ғылым бар деп ескермедім                     (Абай)
10.Қараңғы түнде тау қалғып                                   (Абай)

ІҮ тур. «Жеті жұмбақ» 
20          20           20
30          30           30
40          40           40

20 оң жағындағы  -жаратылыстану: Өзеннің басталар жерінен құяр жеріне дейінгі аралықты не дейді?
а) өзен алабы     ә) өзен аңғары    б) өзеннің жайылмасы

20 сол жағындағы – Тарих: Түріктердің билеушісі кім?
а) хан                     ә) шәну                 б)қаған

20 ортасындағы – жаратылыстану: Ауданы жағынан ең кіші мұхит?
а) Солт. Мұзды Мұхит                 ә) Үнді                  б) Тынық

30 оң жағындағы – қазақ тілі: Баяндауышы ауыспалы келер шақ етістіктен болып тұрған сөйлемді көрсет.
а) Мен оларды қалай тастап кетпекпін

Сабақтың толық нұсқасын көрнекіліктерімен бірге көшіріп алыңыз.

Check Also

Тарих-9. Индустрияландыруға бағыт алу және оның барысы.

Сембаева Алия. Жамбыл облысы Шу қаласы Ы. Алтынсарин атындағы орта мектептің тарих пәнінің мұғалімі. Үй …

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Лимит времени истёк. Пожалуйста, перезагрузите CAPTCHA.