Геометрия-7. Үшбұрыштар теңсіздігі.

erkinNur000Нұржанов Еркін Дәулетұлы – математика және информатика пәндерінің мұғалімі. Қызылорда облысы, Арал ауданы, Жаңақұрылыс елді мекені, №74 орта мектебі.

Мақсаты:
Білімділік: оқушыларға үшбұрыштар теңсіздігі туралы түсінік беру, үшбұрыштар тең-сіздігін есептер шешуде қолдана білу білік, дағдысын қалыптастыру.
Дамытушылық: үшбұрыштар теңсіздігін қолданып, үшбұрыштарды салу, есептер шығару бейімділігін дамыту, есте сақтау және ойлау қабілетін арттыру.
Тәрбиелік: танымдық белсенділіктерін, ойлау қабілеттерін арттыру, сыни ойлай және бағалай білуге, тиянақтылыққа, тапқырлыққа, ұқыптылыққа, алғырлыққа, жауапкер-шілікті сезіне білуге, еңбекқорлыққа, табандылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың түрі:  дәстүрлі   
Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту
Сабақтың формасы: ұжымдық, жеке

Пайдаланылатын пед.технологиялар, әдіс тәсілдер: «оқытудың үшөлшемді әдістеме-лік жүйесі» педагогикалық технологиясы, түсіндірмелі иллюстративті көрнекілікті әдіс
Пайдаланатын құрал жабдықтар, көрнекіліктер: дербес компьютер, бейнепроектор,  сызғыш, циркуль, интерактивті тақта жабдықтары, флипчарт.
Пәнаралық байланыс: информатика, алгебра.
Пайдаланатын әдебиеттер тізімі: 

    • Ә. Н. Шыныбеков «Геометрия оқулығы» Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған»  Алматы  «Атамұра» 2012 жыл.
    • Ә. Н. Шыныбеков «Геометрия. Оқыту әдістемесі. Жалпы білім беретін мектептің 7-сынып мұғалімдеріне арналған» Алматы  «Атамұра» 2012 жыл.
    • О. Ю.Едуш «Геометрия 7 класс. Подсказки каждый день» Москва, ВЛАДОС 2001
    • О. С. Ведлер «Использование программного обеспечения Activstudio в образовательном процессе» учебно-методическое пособие Кокшетау, 2009.
    • Ж.А. Караев, Ж.У. Кобдикова. «Педагогикалық жүйені технологиялық тұрғыдан жаңартудың өзекті мәселелері» Алматы, «Жазушы», 2005 ж., -135 бет.
    • «Информатика. Математика. Физика» республикалық оқу-әдістемелік журнал №5, 2012 жыл (28-31 беттер)

 Сабақтың барысы

  Оқушыларға берілетін тапсырмалар
  І кезең. Ұйымдастыру кезеңі
 «Көпір» тапсырмалары
 
        Сұрақ жауап:
1.      Үшбұрыш дегеніміз не? Ж: Бір түзудің бойында жатпайтын үш нүктені кесінділермен қосқанда шығатын геометриялық фигураны үшбұрыш деп атаймыз.
2.      Қабырғалары бойынша үшбұрыштар неше түрге бөлінеді? Үшбұрыштарды ата. Ж: үш түрге бөлінеді. Тең қабырғалы, тең бүйірлі, әр түрлі қабырғалы  үшбұрыш.
3.      Бұрыштары бойынша үшбұрыштар неше түрге бөлінеді? Үшбұрыштарды ата. Ж: үш түрге бөлінеді. Сүйір бұрышты, доғал бұрышты, тік бұрышты үшбұрыш.
4.      Үшбұрыштың үлкен қабырғасына қарсы үлкен бұрышы жатады.
5.      Үшбұрыштың үлкен бұрышына қарсы үлкен қабырғасы жатады.
6.      Егер үшбұрыштың екі бұрышы тең болса, онда үшбұрыш теңбүйірлі  деп аталады.
7.      Үшбұрыштың сыртқы бұрышы деген не? Ж: Үшбұрыштың сырт-қы бұрышы үшбұрыштың төбесіндегі бұрышпен сыбайлас бұрыш-ты айтады
8.      Тікбұрышты үшбұрыштың гипотенузасы катеттен (кіші, тең, үлкен) болады.
  II кезең (топтық жұмыс)

Жаңа сабақты өз бетімен меңгерту тапсырмалары

Теориясы:
 «Білу» кезеңі
  1. Дәптеріңнен кез келген үш нүктені белгіле.
  2. Оларды сызғышпен қос. Қандай фигура шықты?
  3. Нүктелердің арасын сызғышпен өлшеп, үшбұрыш қабырғаларының шамасын жаз. Мысалы, АВ=5см, ВС=4 см, АС=7 см.
«Түсіну» кезеңі
 
 
 
  1. Үшбұрыш қабырғаларының арасында қандай өзгешелік бар?
  2. Кез келген үшбұрыштың әрбір қабырғасы өзге екі қабырғасының қосындысынан (үлкен, тең, кіші) болады.
  3. Бір түзудің бойында жатпайтын кез келген үш нүкте үшін үшбұрыштар теңсіздігі тура болады.
«Талдау» кезеңі

 

1.      АВ қабырғасы қандай қабырғалардың қосындысынан кіші болады?
Ж: ВС және АС қабырғаларының қосындысынан кіші болады.
2.      ВС қабырғасы қандай қабырғалардың қосындысынан кіші болады?
Ж: АВ және АС қабырғаларының қосындысынан кіші болады.
3.      АС қабырғасы қандай қабырғалардың қосындысынан кіші болады?
Ж: АВ және ВС қабырғаларының қосындысынан кіші болады.4.      Үшбұрыштың бір қабырғасы өзге екі қабырғасының қосындысына тең болмайды. Неліктен?  Ж: өйткені ол кезде үшбұрыш фигурасы шықпайды және үшбұрыштар теңсіздігі орындалмайды.
«Жинақтау» кезеңі
 
1.      Үшбұрыштың әрбір қабырғасы өзге екі қабырғасының қосындысынан кіші болады.
2.      Үшбұрыштың әрбір қабырғасы өзге екі қабырғасының айырмасынан үлкен болады.
 «Қолдану» кезеңі
 
  1. АВС үшбұрышы үшін үшбұрыштар теңсіздігiн жаз: АВ<AC+BC,  АC<AВ+BC, BC<AB+AC
  2. Қабырғалары 3 см және 4 см болатын үшбұрыштың үшінші қабырғасы n, мұндағы nЄN. n-нің мүмкін мәндері қандай?  Ж: n<3+4, n<7. n=1,2,3,4,5,6
  3. Үшбұрыш қабырғаларының қатынасы 2:3:5-ке тең болуы мүмкін бе?

Ж: жоқ, себебі 5<2+3 теңсіздігі орындалмайды.

«Баға беру» кезеңі
  1. Кез келген үш кесінді көмегімен үшбұрыш тұрғызуға бола ма?

Ж: болмайды.
Қандай шартты ескеру керек?
Ж: үшбұрыштар теңсіздігін.

III кезең (жеке жұмыс орындату) Деңгейлік тапсырмаларды орындап, балл  жинаңдар
Теориясы: «Білу» кезеңі 1 деңгей
Дұрыс жауапты «+», қате жауапты «-» таңбасымен белгіле:

  1. Үшбұрыштың әрбір қабырғасы өзге екі қабырғасының қосындысынан кіші болады. Жауабы: +
  2. Үшбұрыштың әрбір қабырғасы өзге екі қабырғасының қосындысына тең болады. Жауабы: –
  3. Үшбұрыштың әрбір қабырғасы өзге екі қабырғасының қосындысынан үлкен болады. Жауабы: –
  4. Егер АВ=10 см, ВС=3 см, АС=8 см болса, онда  А, В, С нүктелері АBC үшбұрышының төбелері болып табылады. Жауабы: +
  5. Егер АВ=11 см, ВС=2 см, АС=9 см болса, онда  А, В, С нүктелері АBC үшбұрышының төбелері болып табылады. Жауабы: –
Практикасы
«Қолдану» кезеңі
  1. Тең бүйірлі үшбұрыштың бүйір қабырғасы 3 см болса, онда оның табаны 7 см-ге тең болуы мүмкін бе? Жауабы: мүмкін емес.
  2. Үшбұрыш қабырғаларының қатынасы 2:3:4-ке тең болуы мүмкін бе?

Жауабы: мүмкін. Себебі үшбұрыштар теңсіздігі орындалады.

2-деңгей (5 балл+4 балл=9 балл)
 «Түсіну» кезеңі 1. Екі қабырғасының ұзындығы 3 см және 7 см болатын тең бүйірлі үшбұрыштың үшінші қабырғасын тап. Жауабы: 3 см
«Талдау»
кезеңі
2. Тең бүйірлі үшбұрыштың бір қабырғасы 10 см, ал екіншісі 5 см. Бұлардың қайсысы үшбұрыштың табаны болуы мүмкін?  Жауабы: 5 см
3-деңгей (9 балл+3 балл=12 балл)
Теориясы: «Білу» кезеңі Үшбұрыштың биіктігі осы төбеден жүргізілген медианасынан үлкен болмайтынын дәлелдеңдер. geometru002
Практикасы
«Қолдану»
кезеңі
2. Тең бүйірлі үшбұрыштың периметрі 24 cм, екі қабырғасының айырмасы  3 см, ал бір төбесіндегі сыртқы бұрышы сүйір. Үшбұрыш қабырғаларын табыңдар. Жауабы: 7 см, 7 см, 10  см.

Check Also

Ұлттық бірыңғай тестінде туындыға берілген кейбір есептердің шығарылу жолдары

Бостанова Мираш. Қызылорда қаласы, Қараөзек ауылы№39 «Қызылөзек» орта мектебініңІ санатты математика пәні мұғалімі. Қазіргі заман …

Один комментарий

  1. Енсепова Сара

    Өте тамаша құрылған сабақ жоспары. Іздеп отырғаным да осы еді. Сабағыма қолданамын

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Лимит времени истёк. Пожалуйста, перезагрузите CAPTCHA.